ผลไม้ไหว้ศาลพระภูมิ ใช้อะไรบ้าง กี่ลูก
ผลไม้ไหว้เทพ 16 องค์ › ศาลพระภูมิ
ผลไม้ไหว้ศาลพระภูมินิยมใช้ 5 อย่าง ได้แก่ กล้วยน้ำว้า มะพร้าวอ่อน ส้มจีน สับปะรด แอปเปิ้ลแดง การไหว้ศาลพระภูมิเป็นการขอพรเรื่องคุ้มครองบ้านและที่ดิน หน้านี้สรุปจำนวนลูก เหตุผลของจำนวน และของที่ห้ามใส่
ผลไม้ไหว้ศาลพระภูมิ ใช้อะไร กี่ลูก
| กล้วยน้ำว้า | 1 หวี |
|---|---|
| มะพร้าวอ่อน | 1 ลูก |
| ส้มจีน | 4 ลูก |
| สับปะรด | 1 ลูก |
| แอปเปิ้ลแดง | 4 ลูก |

ทำไมใช้จำนวนนี้
ศาลพระภูมิใช้ธูป 9 ดอก ผลไม้นิยมกล้วยทั้งหวี มะพร้าวอ่อน และผลไม้มงคลอื่นเสริม ส้มและแอปเปิ้ลจัด 4 ลูกให้ดูเต็มพาน
ความหมายของผลไม้แต่ละชนิด
- กล้วยน้ำว้า ออกเป็นหวีเป็นเครือ = อุดมสมบูรณ์ ความสุข
- มะพร้าวอ่อน ความบริสุทธิ์ สุขภาพดี ไม่เจ็บไข้
- ส้มจีน แต้จิ๋วเรียก "กิก" พ้องคำว่าโชคดี สีทองคือความมั่งคั่ง
- สับปะรด ฮกเกี้ยนเรียก "อ๋องไล้" = โชคลาภมาถึง ตาเยอะมองเห็นโชค
- แอปเปิ้ลแดง จีนกลางเรียก "ผิงกั่ว" พ้องคำว่าสงบสุข ปลอดภัย
ของไหว้อื่นที่ต้องเตรียม
ข้าวสวย · ของคาวหวาน · พวงมาลัย · ธูป 9 ดอก
สั่งชุดผลไม้ไหว้ศาลพระภูมิ ทีมงานจัดตามรายการนี้ ปรับจำนวนตามธรรมเนียมของครอบครัวได้
พระภูมิคือใคร ทำไมมี 9 องค์

ศาลพระภูมิที่คุ้นตามีชื่อเต็มว่า “ศาลพระภูมิชัยมงคล” Thai PBS อธิบายว่าพระภูมิเป็นเทวดาที่คอยรักษาบ้านเรือน ร้านค้า และเคหสถาน มีฐานะเป็นรุกขเทวดา คือเทวดาที่สถิตตามต้นไม้ แนวคิดการตั้งศาลมาจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
ตำนานที่เล่าต่อกันมาว่า ท้าวทศราช ครองกรุงพาลี มีมเหสีชื่อพระนางสันทาทุกข์ และมีโอรส 9 องค์ ทุกองค์ล้วนมีความสามารถ ท้าวทศราชจึงส่งโอรสไปดูแลรักษาสถานที่ต่าง ๆ ดังนี้
- พระชัยมงคล ดูแลเคหสถาน บ้านเรือน โรงร้าน
- พระนครราช ดูแลประตู ป้อมค่าย หอรบ บันได
- พระเทเพล ดูแลคอกสัตว์ โรงช้างม้า โค กระบือ
- พระชัยศพณ์ (พระชัยสพ) ดูแลยุ้งฉางข้าวและเสบียงคลัง
- พระคนธรรพ์ ดูแลโรงพิธีแต่งงานและเรือนหอบ่าวสาว
- พระธรรมโหรา ดูแลภูเขา ป่า สวน ไร่ นา
- พระเทวเถร (พระวัยทัต) ดูแลวัดวาอาราม วิหาร และปูชนียสถาน
- พระธรรมมิกราช ดูแลอุทยาน สวนผลไม้ และพืชพันธุ์ธัญญาหาร
- พระทาษธารา ดูแลห้วย หนอง คลอง บึง และแม่น้ำ
ศาลพระภูมิที่ตั้งตามบ้านจึงเป็นที่สถิตของพระชัยมงคล องค์ที่ดูแลบ้านเรือนนั่นเอง
ชื่อพระภูมิแต่ละตำราสะกดไม่ตรงกัน รายชื่อข้างบนตามสนุก (อ้างกรมส่งเสริมวัฒนธรรม) ส่วนเว็บช่างทำศาลอย่าง KT Spirit House เรียกองค์ที่ 3 ว่าพระเทวเถร องค์ที่ 7 ว่าพระวันทัต องค์ที่ 8 ว่าพระธรรมกฤช และองค์ที่ 9 ว่าพระธารธารา วิกิพีเดียเรียกองค์ที่ 3 ว่าพระเทเพน ชื่อมเหสีก็เขียนต่างกัน กระปุกเขียนว่าพระนางสันทรทุกเทวี
ตำนาน 3 ก้าว ทำไมงานมงคลต้องบอกพระภูมิก่อน

ตำนานเล่าว่าท้าวทศราชและโอรสปกครองบ้านเมืองอย่างไร้คุณธรรม ราษฎรเดือดร้อน พระนารายณ์จึงแปลงเป็นพราหมณ์มาขอที่ดินจากท้าวทศราชเพียง 3 ก้าว ท้าวทศราชยอมให้และหลั่งน้ำเป็นสัญญา พระนารายณ์จึงคืนร่างเดิมแล้วก้าวเพียง 3 ก้าวก็ได้ที่ดินทั้งหมด ท้าวทศราช มเหสี และโอรสทั้ง 9 ถูกขับออกไปอยู่นอกป่าหิมพานต์
เมื่อลำบากแสนสาหัสจึงกลับมาขอขมา พระนารายณ์อนุญาตว่า ผู้ที่จะทำงานมงคลทั้งปวงต้องบูชาสังเวยพระภูมิเจ้าที่ก่อน เพราะเป็นเจ้าของที่ดินเดิม
ส่วนเรื่องที่ศาลพระภูมิต้องอยู่บนเสาต้นเดียว KT Spirit House เล่าว่าตัวศาลตั้งลอยอยู่บนอากาศ เพื่อแสดงว่ามิได้แย่งที่ดินที่ถวายไปแล้วคืน
ตำนานนี้มีหลายฉบับ ฉบับข้างบนผู้ขอที่ดินคือพระนารายณ์ (พระวิษณุ) ส่วนคัมภีร์พรหมจุติเล่าว่าพระพุทธเจ้าเป็นผู้ขอที่ดิน 3 ก้าว และทรงก้าวเพียง 2 ก้าวก็ถึงขอบจักรวาล
ความเชื่อ: ไหว้ศาลพระภูมิแล้วเชื่อกันว่าจะได้อะไร

คนไทยเชื่อกันว่าทุกพื้นที่มีเทวดาคอยปกปักรักษา จึงตั้งศาลพระภูมิให้ท่านสถิต และกราบไหว้เพื่อให้คนในบ้านอยู่ร่มเย็นเป็นสุข แคล้วคลาดปลอดภัย และเชื่อกันว่าท่านดลบันดาลโชคลาภ
เดิมพระภูมิสถิตอยู่ในเจว็ด ซึ่งเป็นแผ่นไม้สลักรูปเทวดา ตั้งไว้ในศาล ปัจจุบันมักทำเป็นรูปปั้นเทวดา ทรงเครื่องอย่างกษัตริย์ สวมชฎาทรงสูง มือซ้ายถือถุงเงินถุงทอง มือขวาถือพระขรรค์ ยืนบนดอกบัว Thai PBS อธิบายว่าลักษณะนี้สื่อว่าท่านดลบันดาลโชคลาภและความสุข และพิทักษ์คนในบ้านให้แคล้วคลาดปลอดภัย
ในพิธีตั้งศาล นิยมตั้งตุ๊กตาชาย-หญิง และตุ๊กตาช้าง-ม้าไว้ในศาลด้วย
ตั้งศาลพระภูมิอย่างไรให้ถูกตำรา

- ตั้งก่อนเข้าอยู่ ตามประเพณีโบราณ ปลูกบ้านเสร็จต้องทำพิธีตั้งศาลก่อนเข้าอยู่ ให้พราหมณ์หรือหมอตั้งศาลดูฤกษ์ ทิศ และทำพิธีอัญเชิญ
- เสาต้นเดียว ศาลพระภูมิต้องมีเสาเดียวปักลงดิน (ศาลตายายมี 4 เสาหรือ 6 เสา)
- ความสูง “ปลูกศาลเพียงตา” เมื่อตั้งเจว็ดแล้ว ระดับศาลควรอยู่เพียงสายตาของคนที่ยืนบนพื้นดิน
- ระยะห่าง ห่างจากรั้วหรือกำแพงอย่างน้อย 1 เมตร และเงาบ้านหรือเงาต้นไม้ต้องไม่ทับตัวศาล
- ทิศ หันหน้าศาลไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ทิศตะวันออก หรือทิศตะวันออกเฉียงใต้ ห้ามหันไปทางทิศตะวันตกและทิศใต้
- ข้อห้ามอื่น ไม่หันหน้าศาลไปทางเดียวกับประตูบ้านและห้องน้ำ ถ้าไม่มีพื้นที่ ตั้งบนดาดฟ้าได้
- ฤกษ์ตั้งศาล นิยมช่วงเช้าวันพุธหรือวันพฤหัสบดี
เรื่องความสูงแต่ละแหล่งพูดต่างกัน Thai PBS ใช้หลัก “ปลูกศาลเพียงตา” KT Spirit House ว่าระดับสายตาหรือเหนือปากเจ้าของบ้าน ส่วนกระปุกระบุแค่ว่าพื้นที่ตั้งศาลควรสูงกว่าพื้นบ้านอย่างน้อย 1 คืบ Thai PBS ยังบอกว่าขนาด สี และความสูงของตัวศาลขึ้นกับความพอใจและงบของเจ้าของบ้าน
ไหว้ศาลพระภูมิ ธูป 9 ดอก
- ธูป 9 ดอก หมายถึงการสักการะบูชาเทวดา (ศาลตายายใช้ธูป 5 ดอก)
- วันไหว้ Thai PBS ว่าไหว้ได้ทุกวัน กระปุกแนะนำวันพระ วันอังคาร วันเสาร์ วันเกิด และวันนักขัตฤกษ์
- ของบูชา ดอกไม้ พวงมาลัย ข้าวปากหม้อ (ข้าวหุงใหม่ที่ยังไม่มีใครกิน)
- ของหวานและผลไม้ ขนมสามทอง ขนมเม็ดขนุน ขนมสีขาว-สีแดง กล้วย มะพร้าวน้ำหอมอ่อน และผลไม้ชื่อมงคล
- ของคาว หัวหมู เป็ด ไก่ กุ้ง ปู ปลามีหัวหาง ใช้ในเทศกาลหรือแก้บน
- ผลไม้ที่ไม่ควรใช้ ผลไม้ชื่อไม่เป็นมงคล เช่น มังคุด ละมุด พุทรา น้อยหน่า ระกำ สละ กระท้อน ทุเรียน ลางสาด
คาถาไหว้ศาลพระภูมิ

จุดธูป 9 ดอก ตั้งนะโม 3 จบ แล้วสวดคาถา 3 จบ บทข้างล่างคัดตามที่แหล่งอ้างอิงเผยแพร่ ไม่ได้ดัดแปลงถ้อยคำ
คาถาไหว้ศาลพระภูมิ
ภูมมัสมิง ทิสาภาเค สันติภูมมา มหิทธิกา เตปิตุมเห อนุรักขันตุ อาโรคเยนะ สุเขนะจะ
ข้อความตรงกันใน กระปุก · ไทยรัฐ · สวด 3 จบ
คำอธิษฐาน
สิโรเม ขอเดชะพระภูมิเทวารักษาที่ รับพระพรจากเจ้ากรุงพาลี ให้วัฒนาถาวรสิ่งสุขแด่ข้าพเจ้า ขอให้ข้าพเจ้า (คำอธิษฐาน) มั่งมีเงินทองและทรัพย์พัสดุข้าวของเนืองนอง โสตถิ ชัยยะ ภะวันตุ เม
กระปุก (อ้างเว็บพราหมณ์ดอทเน็ต · พบแหล่งเดียว)
ข้อควรรู้เรื่องศาลพระภูมิ
- ศาลพระภูมิกับศาลตายายไม่เหมือนกัน ศาลพระภูมิเป็นที่สถิตของเทวดา มีเสาเดียว ส่วนศาลตายายเป็นที่อยู่ของวิญญาณเจ้าของที่เดิม ทำเป็นเรือนมี 4 หรือ 6 เสา และต้องเตี้ยกว่าศาลพระภูมิ มักตั้งคู่กันและไหว้พร้อมกัน
- ดูแลศาลให้ดี ไทยรัฐแนะนำให้ตรวจดูว่าศาลมีส่วนไหนแตกหัก ชำรุด หรือเสื่อมโทรม แล้วซ่อมแซม
- ย้ายหรือถอนศาลต้องทำพิธี กระปุกระบุว่าต้องทำน้ำมนต์ก่อน แล้วจุดธูป 2 ดอก นั่งคุกเข่าพนมมือ กล่าวอัญเชิญพระภูมิออกจากศาล แล้วจึงรื้อถอน
ข้อมูลอ้างอิง : Thai PBS (ALTV) · ศาลพระภูมิ ตี่จูเอี๊ยะ ศาลตายาย · สนุก · ตำนานพระภูมิทั้ง 9 · กระปุก · วิธีไหว้ศาลพระภูมิ · กระปุก · วิธีตั้งศาลพระภูมิ · ไทยรัฐ · KT Spirit House · GotoKnow · ศาลพระภูมิ (ศาลพระชัยมงคล) · วิกิพีเดีย (พระภูมิ)
ของไหว้เทพองค์อื่น
เจ้าที่
พระพิฆเนศ
ขึ้นบ้านใหม่ / ตั้งศาล / เปิดร้าน
พระพรหม
พระแม่ลักษมี
ท้าวเวสสุวรรณ
ศาลตายาย
พระแม่ธรณี
พระราหู
แม่ย่านางรถ
เจ้าแม่กวนอิม
พญานาค
ไฉ่ซิงเอี๊ย
พระตรีมูรติ
เทพเจ้ากวนอู
ข้อมูลของไหว้เป็นความเชื่อที่เล่าสืบต่อกันมา แต่ละตำราและแต่ละครอบครัวอาจต่างกัน ถ้าครอบครัวมีธรรมเนียมเฉพาะ ให้ยึดตามธรรมเนียมของครอบครัว
ข้อมูลอ้างอิง : ไทยรัฐ (หมวดความเชื่อ) · Thai PBS · กรุงเทพธุรกิจ · ฐานเศรษฐกิจ · มติชน · เดลินิวส์ · คมชัดลึก · The Standard


































