ผลไม้ไหว้พญานาค ใช้อะไรบ้าง กี่ลูก
ผลไม้ไหว้เทพ 16 องค์ › พญานาค
ผลไม้ไหว้พญานาคนิยมใช้ 9 อย่าง ได้แก่ ส้มจีน แอปเปิ้ลแดง สาลี่ องุ่นแดง ทับทิม แก้วมังกรเนื้อแดง กล้วยหอม สับปะรด มะพร้าวอ่อน การไหว้พญานาคเป็นการขอพรเรื่องโชคลาภ ปกป้อง หน้านี้สรุปจำนวนลูก เหตุผลของจำนวน และของที่ห้ามใส่
ผลไม้ไหว้พญานาค ใช้อะไร กี่ลูก
| ส้มจีน | 4 ลูก |
|---|---|
| แอปเปิ้ลแดง | 4 ลูก |
| สาลี่ | 4 ลูก |
| องุ่นแดง | 1 พวง |
| ทับทิม | 2 ลูก |
| แก้วมังกรเนื้อแดง | 2 ลูก |
| กล้วยหอม | 1 หวี |
| สับปะรด | 1 ลูก |
| มะพร้าวอ่อน | 1 ลูก |

ทำไมใช้จำนวนนี้
ตำราไม่กำหนดจำนวน ธูปใช้ 5, 7 หรือ 9 ดอก ผลไม้ที่ตำรานิยม ได้แก่ มะพร้าว แก้วมังกร ทับทิม ส้ม กล้วย แอปเปิ้ล จัดเป็นเลขคู่
ความหมายของผลไม้แต่ละชนิด
- ส้มจีน แต้จิ๋วเรียก "กิก" พ้องคำว่าโชคดี สีทองคือความมั่งคั่ง
- แอปเปิ้ลแดง จีนกลางเรียก "ผิงกั่ว" พ้องคำว่าสงบสุข ปลอดภัย
- สาลี่ ความราบรื่น มั่นคง
- องุ่นแดง ผลติดกันเป็นพวง = อุดมสมบูรณ์ ก้าวหน้าในงาน
- ทับทิม เมล็ดมาก = ลูกหลานเต็มบ้าน ครอบครัวสามัคคี
- แก้วมังกรเนื้อแดง ชื่อและสีแดง = พลังมังกร โชคดี บารมี
- กล้วยหอม ออกเป็นหวีเป็นเครือ = ลูกหลาน บริวาร เรียกโชค
- สับปะรด ฮกเกี้ยนเรียก "อ๋องไล้" = โชคลาภมาถึง ตาเยอะมองเห็นโชค
- มะพร้าวอ่อน ความบริสุทธิ์ สุขภาพดี ไม่เจ็บไข้
ของไหว้อื่นที่ต้องเตรียม
หมากพลู · ดอกไม้ · ธูป 5, 7 หรือ 9 ดอก · เทียน 2 เล่ม
สั่งชุดผลไม้ไหว้พญานาค ทีมงานจัดตามรายการนี้ ปรับจำนวนตามธรรมเนียมของครอบครัวได้
พญานาคคือใคร ตำนานและความเชื่อ

ตามความเชื่อในไทย พญานาค อาศัยอยู่ในโลกบาดาล แปลงกายได้ มีลักษณะกึ่งสัตว์กึ่งเทพ คล้ายงูใหญ่ ตาสีแดง หงอนสีทอง เกล็ดหลากสีตามบารมี มีตั้งแต่ 1 ถึง 9 เศียร ตามลำดับชั้นของตระกูลนาค
National Geographic ฉบับภาษาไทยอธิบายว่า ตำนานพญานาคมีต้นกำเนิดจากอินเดียใต้ซึ่งมีงูชุกชุม แล้วเข้ามาสู่ดินแดนสุวรรณภูมิพร้อมศาสนาพราหมณ์-ฮินดูและพุทธศาสนา ผสมกับความเชื่อท้องถิ่น ไทย ลาว กัมพูชา และพม่า จึงมองพญานาคคล้ายกัน คือเป็นสัญลักษณ์ของความยิ่งใหญ่ ความอุดมสมบูรณ์ และความมีวาสนา ต่างจากชาวตะวันตกที่มองงูใหญ่เป็นสัญลักษณ์ความชั่วร้าย เราจึงเห็นรูปปั้นพญานาคที่บันไดขึ้นโบสถ์และวัดทั่วไป
พญานาคในพุทธศาสนา
- พญานาคมุจลินท์ หลังตรัสรู้ พระพุทธเจ้าประทับใต้ต้นจิกขณะฝนตกต่อเนื่อง 7 วัน พญานาคมุจลินท์ขดตัว 7 รอบและแผ่พังพานปกป้องพระองค์ ต่อมาจึงมีการสร้างพระพุทธรูปประทับบนตัวพญานาคที่มีเศียรคอยปรก
- พระชาติเป็นพญานาค ในทศชาติชาดก พระพุทธเจ้าเคยเสวยชาติเป็นพญานาค คือ ภูริทัตตนาคราช
- ผู้พิทักษ์ นาคเป็นบริวารของท้าววิรูปักษ์ โลกบาลผู้พิทักษ์ทิศตะวันตก
พญานาคแห่งลุ่มน้ำโขง ตำนานกำเนิดแม่น้ำโขง
ชาวอีสานลุ่มแม่น้ำโขงเชื่อว่า แม่น้ำโขงและแม่น้ำน่านเกิดจากการเคลื่อนตัวของพญานาค ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรยกตำนานอุรังคธาตุว่า พญานาค 2 ตน คือ พระยาสุวรรณนาค และ พระยาสุทโธนาค ครองหนองแสอยู่คนละส่วน แล้วขัดใจกันเรื่องแบ่งอาหาร จนรบกันนาน 7 ปี 7 เดือน 7 วัน พระอินทร์จึงมาห้าม และให้แข่งกันขุดแม่น้ำโขงกับแม่น้ำน่าน ใครถึงทะเลก่อนได้ปลาบึกเป็นรางวัล พระยาสุทโธนาคชนะ ปลาบึกจึงมีแต่ในแม่น้ำโขง
ชื่อพญานาคในตำนานนี้ต่างกันตามสำนวน ไทยรัฐเล่าว่าเป็น พญาศรีสุทโธนาคราช (9 เศียร ฝั่งไทย) กับ พญาศรีสัตตนาคราช (7 เศียร ฝั่งลาว) ส่วนศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรอ้างตำนานอุรังคธาตุซึ่งใช้ชื่อพระยาสุวรรณนาคกับพระยาสุทโธนาค
จังหวัดหนองคายจึงได้ชื่อว่า “นาคานคร” หรือเมืองแห่งพญานาค ชาวหนองคายเชื่อว่ามีเมืองบาดาลของพญานาคอยู่ใต้แม่น้ำโขงในเขตอำเภอโพนพิสัย
บั้งไฟพญานาค

เทศบาลเมืองโพนพิสัยเล่าว่า เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จไปโปรดพระพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ 1 พรรษา แล้วเสด็จกลับในวันออกพรรษา ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 เทวดา มนุษย์ และนาคต่างยินดี พญานาคจึงพ่นลูกไฟเป็นพุทธบูชา
ชาวหนองคายในอดีตเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “บั้งไฟผี” ต่อมาจึงตั้งชื่อใหม่ให้เป็นมงคลว่า “บั้งไฟพญานาค” เกิดในแม่น้ำโขงเขตจังหวัดหนองคายและบึงกาฬ ลักษณะเป็นดวงไฟสีแดงอมชมพูขนาดลูกหมาก พุ่งขึ้นจากลำน้ำ ไม่มีควัน เสียง หรือกลิ่น ขึ้นไปราว 50–150 เมตรแล้วหายไปในท้องฟ้า
คำชะโนด ประตูสู่เมืองบาดาล

ป่าคำชะโนด หรือวังนาคินทร์คำชะโนด อยู่ที่อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี ติดกับวัดศิริสุทโธ เป็นป่าที่เหมือนเกาะกลางทุ่งนา เต็มไปด้วยต้นชะโนด ซึ่งเป็นพืชจำพวกปาล์ม การท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดอุดรธานีระบุว่าเป็นป่าดึกดำบรรพ์ที่พบต้นชะโนดที่นี่ที่เดียว
ชาวบ้านเชื่อกันมาหลายชั่วอายุคนว่าใต้คำชะโนดเป็นเมืองบาดาลที่พญาศรีสุทโธปกครอง มีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่เรียกว่า “ปล่องพญานาค” เป็นทางขึ้นลงระหว่างเมืองบาดาลกับโลกมนุษย์ ตำนานอุรังคธาตุยังเล่าว่าพระยาสุทโธนาคขอปากปล่อง 3 แห่ง คือ พระธาตุหลวงที่เวียงจันทน์ ดอนจันทร์กลางแม่น้ำโขง และคำชะโนด
มีความเชื่อว่าคำชะโนดน้ำไม่เคยท่วมเพราะพญานาครักษาไว้ แต่ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรบันทึกว่าเคยน้ำท่วมจริงในปี 2516, 2538, 2559 และ 2560 ปี 2560 ถึงขั้นปิดสถานที่ชั่วคราว
ความเชื่อ: ไหว้พญานาคแล้วเชื่อกันว่าจะได้อะไร
ผู้บูชาเชื่อกันว่าพญานาคช่วยดลบันดาลความอุดมสมบูรณ์ จึงนิยมขอพรเรื่องเหล่านี้
- ทรัพย์สินและการค้า ขอให้เงินทองไหลมาจากการค้าขาย
- การงาน ขอให้งานเจริญเติบโต มีอำนาจบารมี มีผู้อุปถัมภ์
- คุ้มครองภัย ขอให้ชีวิตราบรื่น ครอบครัวร่มเย็น
ทั้งนี้ Dharaya ย้ำว่า ผู้บูชาต้องอยู่ในศีลอย่างจริงจัง และ Karava อธิบายว่าเชื่อกันว่าพญานาคถือศีล
ตั้งบูชาและไหว้พญานาคที่บ้าน

- ที่ตั้ง หิ้งหรือโต๊ะบูชาที่สูงกว่าระดับเอว สะอาด สงบ
- ทิศ หันองค์พญานาคไปทางทิศตะวันออก ถ้าไม่สะดวกหันทิศเหนือได้
- จุดห้ามวาง ห้องน้ำ ใกล้เตียงนอน ใต้บันได ห้องครัวหรือใกล้เตาไฟ และหันหน้าชนประตูหลักโดยตรง
- ของไหว้ น้ำดื่ม ดอกไม้ (ดอกบัว ดาวเรือง มะลิ) เทียน 2 เล่ม ธูป 5, 7 หรือ 9 ดอก และหมากพลู
- ผลไม้ เช่น มะพร้าว แก้วมังกร ทับทิม ส้ม กล้วย แอปเปิล หรือผลไม้มงคลตามฤดูกาล
- วันไหว้ นิยมวันพระ หรือวันขึ้น 15 ค่ำ
ขั้นตอนไหว้
- ถวายน้ำ
- จุดธูปเทียน ตั้งจิตอธิษฐาน
- ตั้งนะโม 3 จบ แล้วสวดคาถาบูชาพญานาค
บางตำราบอกว่าไหว้โดยไม่ใช้ธูปหรือไม่ถวายของก็ได้ ที่สำคัญคือภาวนาคาถาด้วยใจที่ตั้งมั่นและศรัทธา
จำนวนธูปและของไหว้แต่ละแหล่งต่างกัน กระปุกระบุธูป 5, 7 หรือ 9 ดอก · Karava (ร้านจำหน่ายองค์พญานาค) ระบุ 14 ดอก · ไทยรัฐระบุของแก้บนที่คำชะโนดใช้ธูป 3 หรือ 9 ดอก และบทความเดียวกันมีปลาต้ม ปลานึ่ง กุ้ง และปู ในรายการเครื่องสักการะ ขณะที่กระปุกและ Karava ห้ามถวายเนื้อสัตว์เมื่อไหว้ที่บ้าน ส่วนตำแหน่งหิ้งสูงกว่าเอวและทิศตะวันออก พบในแหล่งเดียวคือ Karava
คาถาบูชาพญานาค

ตั้งนะโม 3 จบก่อนเสมอ บทข้างล่างคัดตามที่แหล่งอ้างอิงเผยแพร่ ไม่ได้ดัดแปลงถ้อยคำ
คาถาบูชาพญานาค
นะโมตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (3 จบ)
ข้อความตรงกันใน กระปุก · Dharaya
นะติตัง พญามะ นาคะ อภินัง นาคา สาธุโนภันเต ยะมะ ยะมะ
นะโมตัสสะภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (3 จบ)
กายะวาจาจิตตัง อะหังวันทา
นาคาธิบดี ศรีสุทโธ วิสุทธิเทวา ปูเชมิ (3 จบ)
แบบย่อ
นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (3 จบ)
กระปุก
นะติตัง พญามะ นาคะ อภินัง นาคา สาธุโนภันเต ยะมะ ยะมะ (3 จบ)
Karava เขียนท้ายบรรทัดแรกต่างไปว่า “สาธุโน ภะวันตุเต” แทน “สาธุโนภันเต ยะมะ ยะมะ” หน้านี้ยึดตามฉบับที่กระปุกและ Dharaya เขียนตรงกัน
ข้อควรรู้ก่อนบูชาพญานาค
- ห้ามถวายเนื้อสัตว์ เมื่อบูชาที่บ้าน ถวายผลไม้ ดอกไม้ น้ำสะอาด และขนมหวานที่ไม่มีเนื้อสัตว์
- ถือศีล Dharaya ย้ำว่าผู้บูชาต้องอยู่ในศีลอย่างจริงจัง
- ห้ามผิดสัจจะที่ให้ไว้กับพญานาค
- ไม่วางพวงมาลัยบนเศียร และไม่เอามือตักน้ำลูบเศียรองค์พญานาค (ข้อห้ามจาก Karava)
- เปลี่ยนน้ำถวายทุกวัน และบูชาเป็นพิเศษในวันพระหรือวันขึ้น 15 ค่ำ
ข้อมูลอ้างอิง : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร · ป่าคำชะโนด (วังนาคินทร์) · สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดอุดรธานี · เทศบาลเมืองโพนพิสัย (บั้งไฟพญานาค) · National Geographic ฉบับภาษาไทย · ไทยรัฐ (ตำนานพญานาคลุ่มน้ำโขง) · ไทยรัฐ (เครื่องสักการะคำชะโนด) · กระปุก · Dharaya · Karava
ของไหว้เทพองค์อื่น
เจ้าที่
พระพิฆเนศ
ขึ้นบ้านใหม่ / ตั้งศาล / เปิดร้าน
พระพรหม
พระแม่ลักษมี
ท้าวเวสสุวรรณ
ศาลตายาย
พระแม่ธรณี
พระราหู
แม่ย่านางรถ
ศาลพระภูมิ
เจ้าแม่กวนอิม
ไฉ่ซิงเอี๊ย
พระตรีมูรติ
เทพเจ้ากวนอู
ข้อมูลของไหว้เป็นความเชื่อที่เล่าสืบต่อกันมา แต่ละตำราและแต่ละครอบครัวอาจต่างกัน ถ้าครอบครัวมีธรรมเนียมเฉพาะ ให้ยึดตามธรรมเนียมของครอบครัว
ข้อมูลอ้างอิง : ไทยรัฐ (หมวดความเชื่อ) · Thai PBS · กรุงเทพธุรกิจ · ฐานเศรษฐกิจ · มติชน · เดลินิวส์ · คมชัดลึก · The Standard


































