ผลไม้ไหว้เจ้าที่ ใช้อะไรบ้าง กี่ลูก
ผลไม้ไหว้เทพ 16 องค์ › เจ้าที่
ผลไม้ไหว้เจ้าที่นิยมใช้ 5 อย่าง ได้แก่ ส้มจีน แอปเปิ้ลแดง สาลี่ องุ่นแดง ทับทิม การไหว้เจ้าที่เป็นการขอพรเรื่องค้าขาย เงินทอง คุ้มครองบ้าน หน้านี้สรุปจำนวนลูก เหตุผลของจำนวน และของที่ห้ามใส่
ชื่อเรียกอื่น: ตี่จู้เอี๊ยะ (เจ้าที่แบบจีน)
ผลไม้ไหว้เจ้าที่ ใช้อะไร กี่ลูก
| ส้มจีน | 4 หรือ 8 ลูก |
|---|---|
| แอปเปิ้ลแดง | 4 ลูก |
| สาลี่ | 4 ลูก |
| องุ่นแดง | 1 พวง |
| ทับทิม | 2 ลูก |
ตำราบางแห่งเพิ่ม กล้วยหอม 1 หวี
ห้ามใส่ ผลไม้ช้ำ สุกงอม · ผลไม้หนามแหลม

ทำไมใช้จำนวนนี้
เจ้าที่เป็นเทพจีน ผลไม้แต่ละชนิดจึงจัดเป็นเลขคู่ ตามคติ "สิ่งดีมาเป็นคู่" ส้ม 4 ลูกคือธรรมเนียม "ไป๊เจีย" ของคนแต้จิ๋วในไทย ถ้าไม่สบายใจกับเลข 4 ให้ใช้ 8 ลูก (เลข 8 เสียงพ้อง "ฟา" แปลว่าร่ำรวย) ส่วนจำนวนชนิดใช้ 5 อย่างซึ่งเป็นเลขคี่มงคล
ความหมายของผลไม้แต่ละชนิด
- ส้มจีน แต้จิ๋วเรียก "กิก" พ้องคำว่าโชคดี สีทองคือความมั่งคั่ง
- แอปเปิ้ลแดง จีนกลางเรียก "ผิงกั่ว" พ้องคำว่าสงบสุข ปลอดภัย
- สาลี่ ความราบรื่น มั่นคง
- องุ่นแดง ผลติดกันเป็นพวง = อุดมสมบูรณ์ ก้าวหน้าในงาน
- ทับทิม เมล็ดมาก = ลูกหลานเต็มบ้าน ครอบครัวสามัคคี
ของไหว้อื่นที่ต้องเตรียม
น้ำชา 5 ถ้วย · น้ำเปล่า 3 แก้ว · ธูป 5 ดอก · เทียนแดง 1 คู่ · กระดาษเงินกระดาษทอง
สั่งชุดผลไม้ไหว้เจ้าที่ ทีมงานจัดตามรายการนี้ ปรับจำนวนตามธรรมเนียมของครอบครัวได้
ตี่จู้เอี๊ยะคือใคร ประวัติเจ้าที่จีน

คำว่า “ตี่จู้” เป็นเสียงจีนแต้จิ๋ว (จีนกลางออกเสียง “ตี้จู่”) แปลว่า “เจ้าที่” บางคนเติมคำว่า “เอี๊ย” ซึ่งแปลว่า “เทพ” ต่อท้ายเป็น “ตี่จู้เอี๊ยะ” หมายถึงเทพเจ้าที่ประจำบ้านโดยเฉพาะ คนไทยเชื้อสายจีนบางบ้านเรียกท่านว่า “แป๊ะกง”
อ.ถาวร สิกขโกศล อธิบายไว้ในนิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับเมษายน 2562 ว่าตี่จู้มีที่มาจากการบูชาเทพเจ้าแห่งที่ดินของจีนมาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยแบ่งเป็น 3 ระดับ
- โฮ่วถู่ เทพแห่งแผ่นดินทั้งหมด
- เส้อ หรือต่อมาเรียก ถู่ตี้กง เทพแห่งแผ่นดินประจำชุมชน มีหลายองค์ตามแต่ละถิ่น
- ตี่จู้ เทพแห่งที่ดินประจำบ้านแต่ละหลัง อยู่ใต้บังคับบัญชาของถู่ตี้กงประจำชุมชนนั้น
ตามความเชื่อเก่า บ้านคนจีนมีเทพประจำอยู่ 5 องค์ ที่ประตูบ้าน ประตูห้อง (ภายหลังเป็นส้วม) เตาไฟ บ่อน้ำ และห้องโถงกลาง องค์ที่ห้องโถงกลางคือเจ้าที่ของบ้านทั้งหมด เป็นประธานของเทพในบ้านทุกองค์ ในสมัยโบราณทุกบ้านจึงไหว้ตี่จู้ที่ห้องโถงกลาง
ทำไมบ้านคนไทยเชื้อสายจีนถึงมีศาลตี่จู้แทบทุกบ้าน

ศิลปวัฒนธรรมระบุว่า บ้านชาวจีนแผ่นดินใหญ่ไม่ค่อยมีศาลตี่จู้ แต่มีมากในไต้หวันและถิ่นชาวจีนโพ้นทะเล โดยเฉพาะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อ.ถาวร อธิบายเหตุผลไว้ว่า
“เหตุที่ในเมืองไทยนิยมมีตี่จู้ในบ้าน เพราะจีนโพ้นทะเลส่วนมากเดิมไม่คิดตั้งถิ่นฐานในต่างแดน … อีกทั้งบ้านที่อยู่ในช่วงแรกก็ไม่ใช่บ้านตัวเอง ต้องอาศัยหรือเช่าเขาอยู่ จึงต้องมีตี่จู้อยู่ในบ้าน ภายหลังแม้มีบ้านของตัวเอง แต่เมืองไทยก็ไม่ใช่แผ่นดินของตน จึงนิยมมีตี่จู้ในบ้าน เป็นการแสดงความเคารพแผ่นดินที่ตนมาพึ่งพาอาศัย”
อ.ถาวร สิกขโกศล · ศิลปวัฒนธรรม
บ้านคนไทยเชื้อสายจีนส่วนมากจึงมีหิ้งเจ้า 2 ที่ คือ หิ้งปุนเถ่ากง ที่อยู่สูงจากพื้น และ ศาลตี่จู้ ที่วางติดพื้น ตี่จู้เทียบได้กับพระภูมิประจำบ้านของคนไทย บางคนจึงเรียกท่านว่า “พระภูมิเจ้าที่”
ความเชื่อ: ไหว้ตี่จู้เอี๊ยะแล้วเชื่อกันว่าจะได้อะไร

คนไทยเชื้อสายจีนเชื่อกันว่าตี่จู้เอี๊ยะช่วยปกป้องคุ้มครองคนในบ้าน และเสริมโชคลาภความเป็นสิริมงคลให้ผู้อยู่อาศัย ก่อนเริ่มงานสำคัญหลายบ้านจะจุดธูปบอกกล่าวเจ้าที่ก่อน ด้วยความเชื่อว่างานจะราบรื่น ป้ายอักษรจีนบนศาลก็บอกความหมายของการขอพรไว้ชัด
- ตี่ จู้ ซิ้ง อุ่ย (แถวกลาง) สถานที่สถิตของเทพเจ้าที่
- ซี่ ฮึง กิม งิ้ง จิง ขอให้เงินทองไหลมาเทมาจากทั้ง 4 ทิศ
- โหงว โหล่ว ไช้ ป๋อ ไล้ (五路財寶來) ครบถ้วนธาตุทั้ง 5 และโชคลาภเงินทองให้มาหา
ฐานของศาลบางแบบทำเป็นรูปผลไม้มงคล 5 ชนิด (โหงวก้วย) หมายถึงความอุดมสมบูรณ์ กินเท่าไรก็ไม่หมด
ไหว้ตี่จู้เอี๊ยะวันไหนบ้าง

- ไหว้ประจำวัน ด้วยน้ำชาและน้ำเปล่า
- วันพระจีน เดือนละ 2 ครั้ง เพิ่มส้มและขนม
- เทศกาล อย่างตรุษจีนและสารทจีน ไหว้ชุดใหญ่ วันไหว้ตรุษจีนนิยมเริ่มช่วงเช้า
- วันเกิดตี่จู้เอี๊ยะ วันที่ 2 เดือน 2 ตามปฏิทินจันทรคติจีน (二月初二) ตรงกับวันมังกรเงยหน้า
ขั้นตอนไหว้ประจำวัน
- เตรียมน้ำชา 5 ถ้วย น้ำเปล่า 3 ถ้วย และกระดาษไหว้ 1 ชุด (วันพระจีนเพิ่มส้ม 5 ลูกและขนมกู๋ช่ายสีแดง)
- จุดธูป ไหว้บอกกล่าวและขอพร แล้วปักธูปลงกระถาง
- เผากระดาษไหว้ในถังเผาหน้าบ้าน ปล่อยให้มอดเอง ไม่เขี่ยขี้เถ้า
จำนวนธูปแต่ละตำราต่างกัน ไทยรัฐ, Spring News และ AP Thai ระบุธูป 5 ดอก ส่วนกระปุกและ CCT Group ระบุ 7 ดอก โดยปัก 5 ดอกที่กระถางหน้าศาล อีก 2 ดอกปักซ้ายขวาประตูหน้าบ้าน ให้ยึดตามที่ครอบครัวถือสืบกันมา
บทสวดและคำอธิษฐานไหว้ตี่จู้เอี๊ยะ

ไหว้ได้ทั้งภาษาจีนและภาษาไทย บทข้างล่างคัดตามที่แหล่งอ้างอิงเผยแพร่ ไม่ได้ดัดแปลงถ้อยคำ
บทสวดแบบจีน (ออกเสียงแต้จิ๋ว)
ตี่จูเอี๊ยะ แปะกง ป๋อฮ้อ เซ็งลวี่ ฮวดใช้ ตั่วถั่ง จี้หลาย เซาะนั้ง ซุกยิม เผ่งอัง จู่ซือ ฮะเซี้ยะ
ข้อความตรงกันใน Spring News · CCT Group · TrueID
คำถวายน้ำชา
ข้าพเจ้าขอถวาย น้ำชาจีน 3-5 ถ้วย โปรดจงรับพร้อมคืนกลับด้วยพรอันเป็นมงคลให้ตลอดทั้งวันนี้ ขอให้ข้าพเจ้าและครอบครัวจงได้รับข่าวดี ค้าขาย รุ่งเรือง ด้วยเทอญ
CCT Group
คำอธิษฐานวันไหว้ตรุษจีน
ข้าพเจ้า (ชื่อ – นามสกุล) ขอถวายชุดเครื่องไหว้ในเทศกาลตรุษจีน ขอให้ครอบครัวและกิจการของข้าพเจ้า จงรุ่งเรือง มีเงิน มีทอง มีสุข สุขภาพแข็งแรงทั้งครอบครัว
Spring News
คำอธิษฐานขณะปักธูปทีละดอก (พิธีตั้งศาลใหม่)
ตอนอัญเชิญตี่จู้เอี๊ยะเข้าศาลใหม่ เจ้าของบ้านปักธูป 5 ดอกลงกระถางทีละดอก พร้อมอธิษฐานทีละข้อ
- ขอให้ทุกคนในครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุข เดินทางปลอดภัย
- ขอให้ทุกคนในครอบครัวมีโชคลาภ เงินทองไหลมาเทมา
- ขอให้ทุกคนในครอบครัวไม่มีเรื่องทะเลาะวิวาท
- ขอให้ทุกคนในครอบครัวมีผู้อุปถัมภ์ ทั้ง 4 ทิศ
- ขอให้ทุกคนในครอบครัวคิดสิ่งใดสมความปรารถนาทุกประการ
ที่มา: AP Thai
ข้อควรรู้เรื่องศาลตี่จู้เอี๊ยะ
- ตั้งติดพื้น ด้านหน้าโล่งและสว่าง ด้านบนไม่มีคานบ้านหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์อื่นวางทับ
- ไม่ตั้งพิงผนังห้องน้ำ หรือใต้ห้องน้ำชั้นบน และไม่วางตู้ปลาหรือของที่มีน้ำไว้บนศาล
- ไม่ควรย้ายบ่อย ถ้าจำเป็นต้องย้าย ให้บอกกล่าวล่วงหน้าและทำพิธีด้วยธูป น้ำชา และผลไม้
- ไม่ขยับกระถางธูปบ่อย ตามความเชื่อถือเป็นการขยับเงินทอง ทำความสะอาดได้เมื่อจำเป็น
ข้อมูลอ้างอิง : ศิลปวัฒนธรรม (อ้างบทความ อ.ถาวร สิกขโกศล ฉบับเมษายน 2562) · ไทยรัฐ · กระปุก · Spring News · CCT Group · AP Thai · supapitakpong.com (วันเกิดตี่จู้เอี๊ยะ)
ของไหว้เทพองค์อื่น
พระพิฆเนศ
ขึ้นบ้านใหม่ / ตั้งศาล / เปิดร้าน
พระพรหม
พระแม่ลักษมี
ท้าวเวสสุวรรณ
ศาลตายาย
พระแม่ธรณี
พระราหู
แม่ย่านางรถ
ศาลพระภูมิ
เจ้าแม่กวนอิม
พญานาค
ไฉ่ซิงเอี๊ย
พระตรีมูรติ
เทพเจ้ากวนอู
ข้อมูลของไหว้เป็นความเชื่อที่เล่าสืบต่อกันมา แต่ละตำราและแต่ละครอบครัวอาจต่างกัน ถ้าครอบครัวมีธรรมเนียมเฉพาะ ให้ยึดตามธรรมเนียมของครอบครัว
ข้อมูลอ้างอิง : ไทยรัฐ (หมวดความเชื่อ) · Thai PBS · กรุงเทพธุรกิจ · ฐานเศรษฐกิจ · มติชน · เดลินิวส์ · คมชัดลึก · The Standard


































